Αίμα στα ούρα-ουρολόγος Νίκος Μερτζιώτης

Τι είναι η αιματουρία;

Η αιματουρία είναι η παρουσία αίματος στα ούρα ενός ατόμου. Οι δύο τύποι αιματουρίας είναι:

• Mακροσκοπική αιματουρία: όταν ένα άτομο μπορεί να δει ίχνη αίματος ή μεγαλύτερη ποσότητα αίματος στα ούρα του.
• Μικροσκοπική αιματουρία: όταν ένα άτομο δεν μπορεί να δει το αίμα στα ούρα του, ωστόσο φαίνεται μέσα από το μικροσκόπιο.

Τι προκαλεί αιματουρία;

Λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι μπορεί να έχουν αίμα στα ούρα περιλαμβάνουν:

✓ Λοίμωξη στην ουροδόχο κύστη, νεφρά, προστάτη
✓ Τραύμα
✓ Έντονη άσκηση
✓ Ιογενείς νόσοι (π.χ. ηπατίτιδα)
✓ Σεξουαλική δραστηριότητα
✓ Εμμηνόρροια
✓ Ενδομητρίωση

Οι πιο σοβαρές αιτίες αιματουρίας είναι:

• Καρκίνος της ουροδόχου κύστης ή του νεφρού.
• Φλεγμονή του νεφρού, της ουρήθρας, της ουροδόχου κύστης ή του προστάτη.
• Διαταραχές της πήξης του αίματος, όπως η αιμορροφιλία.
• Δρεπανοκυτταρική αναιμία (γενετική διαταραχή).
• Πολυκυστική νεφρική νόσος.

Ομάδες Υψηλού Κινδύνου

Άτομα πιθανότερο να αναπτύξουν αιματουρία:

• Έχουν διογκωμένο προστάτη
• Έχουν πέτρες στο ουροποιητικό
• Λαμβάνουν φάρμακα (αντιπηκτικά, ασπιρίνη, αντιβιοτικά)
• Κάνουν έντονη άσκηση (τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων)
• Έχουν βακτηριακή ή ιογενή λοίμωξη
• Έχουν οικογενειακό ιστορικό νεφροπάθειας

Συμπτώματα

Τα άτομα με μεγάλη αιματουρία έχουν ούρα ροζ, κόκκινο ή καφέ χρώματος. Ακόμα και μια μικρή ποσότητα αίματος (μερικές σταγόνες) μπορεί να προκαλέσει αλλαγή του χρώματος.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα. Άτομα με σοβαρή αιματουρία που περιλαμβάνει θρόμβους αίματος (πήγματα) μπορεί να έχουν πόνο στην ουροδόχο κύστη ή πόνο στην οσφύ.

Πώς διαγιγνώσκεται η αιματουρία;

Η διάγνωση βασίζεται στο ιατρικό ιστορικό, τη κλινική εξέταση, την ανάλυση ούρων και πρόσθετες δοκιμασίες.

Κλινική Εξέταση

Περιλαμβάνει δακτυλική εξέταση του ορθού (για έλεγχο προστάτη) ή γυναικολογική εξέταση.

Ανάλυση Ούρων

Με χρήση stick ούρων στο ιατρείο ή εργαστηριακή ανάλυση. Πριν τη λήψη δείγματος, ρωτάμε τις γυναίκες για την έμμηνο ρύση, καθώς το αίμα περιόδου μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς θετική εξέταση.

Πρόσθετες Εξετάσεις

Εξέταση αίματος, Αξονική Τομογραφία (CT), Μαγνητική Τομογραφία (MRI), Νεφρική βιοψία και Κυστεοσκόπηση (η οποία μπορεί να ανιχνεύσει καρκίνο στην ουροδόχο κύστη).

Αντιμετώπιση

Η αιματουρία είναι ένα σημάδι και όχι η ίδια μια ασθένεια. Έτσι, η θεραπεία πρέπει να κατευθύνεται στην αιτία που την προκαλεί.

• Ασυμπτωματική (μεμονωμένη) αιματουρία γενικά δεν χρειάζεται θεραπεία, χρειάζεται όμως διερεύνηση.
• Η χειρουργική επέμβαση μπορεί να είναι απαραίτητη με ορισμένες ανατομικές ανωμαλίες (π.χ. απόφραξη, όγκος, πέτρα).
• Οι ασθενείς με επίμονη μικροσκοπική αιματουρία πρέπει να παρακολουθούνται κάθε 6-12 μήνες.
• Διατροφή: Οι ερευνητές δεν έχουν βρει ότι η κατανάλωση τροφής παίζει κάποιο ρόλο στην πρόκληση ή στην πρόληψη της αιματουρίας.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΚΥΣΤΕΩΣ: 5 Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Ε Τι εννοούμε με τον όρο αιματουρία;

Αιματουρία θεωρούμε την ύπαρξη ερυθρών αιμοσφαιρίων στα ούρα σε ποσότητες ορατές μικροσκοπικά ή μακροσκοπικά. Θα πρέπει να διαχωρίζεται η αιματουρία από την ουρηθρορραγία (κατά την οποία εξέρχεται αίμα από την ουρήθρα, ανεξάρτητα της ούρησης).

Συνήθως οι ασθενείς με μακροσκοπική αιματουρία παρουσιάζονται τρομοκρατημένοι. Όμως η αιμορραγία είναι πολύ μικρότερης βαρύτητας από ό,τι φαίνεται. Χρειάζονται μόνο 2-3 σταγόνες αίματος για να χρωματίσουν μία λεκάνη με νερό.

Προσοχή: Ανεξάρτητα της βαρύτητας, δεν θα πρέπει ποτέ κανείς να αγνοεί αυτό το σύμπτωμα. Αποτελεί ένδειξη παθολογικής κατάστασης μέχρι αποδείξεως του εναντίον. Εάν ο ασθενής βλέπει κομμάτια αίμα (πήγματα), υποδηλώνει σοβαρού βαθμού αιματουρία και πρέπει να μεταβεί άμεσα στο νοσοκομείο.

Ε Υπάρχουν χαρακτηριστικά που διακρίνουν την αιματουρία;

Ναι. Πρέπει να δούμε αν είναι αρχική, τελική ή ολική (με τη μέθοδο των τριών ποτηριών). Αυτό μας δείχνει την προέλευση (ουρήθρα, κύστη, νεφρά αντίστοιχα). Επίσης, αν είναι ανώδυνη (συχνή σε νεοπλάσματα) ή επώδυνη (χαρακτηρίζει κυρίως τη λιθίαση).

Σημείο μεγάλης αιματουρίας είναι ο σχηματισμός μεγάλων αιμοπηγμάτων (κομμάτια από αίμα με ακανόνιστο σχήμα). Πολλές φορές ένα πήγμα μπορεί να φράξει τον ουρητήρα και να προκαλέσει κωλικό νεφρού ή να γεμίσει την κύστη (αιματοκύστη) προκαλώντας επίσχεση ούρων.

Ε Μπορεί τα ούρα να είναι κόκκινα χωρίς να είναι αίμα;

Ναι. Πρέπει να εξακριβωθεί αν το χρώμα οφείλεται σε άλλα αίτια, όπως λήψη φαρμάκων (π.χ. αντιφυματικά, καθαρτικά) ή κατανάλωση τροφών με χρωστικές (παντζάρια, ζαχαρωτά, χρωστική ροδαμίνη-Β στα παιδιά).

Ο γιατρός λαμβάνει καλό ιστορικό και προχωρά σε εξετάσεις. Πάντα πρέπει να γίνεται κυστεοσκόπηση. Αν δεν βρεθεί κάτι, επιβάλλεται επανεξέταση σε ένα τρίμηνο, γιατί πίσω σχεδόν από κάθε αιματουρία αποκρύπτεται συνήθως μία σοβαρή πάθηση.

Ε Ποιοι όγκοι του ουροποιητικού προκαλούν πιο συχνά αιματουρία;

Όλοι οι όγκοι δυνητικά μπορεί να προκαλέσουν, αλλά ο καρκίνος της κύστεως εμφανίζεται σχεδόν αποκλειστικά με αιματουρία. Είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος του ουροποιητικού και πλήττει περισσότερο τους άνδρες (3:1). Στο 85% των περιπτώσεων η διάγνωση γίνεται ενώ ο όγκος είναι περιορισμένος στην κύστη (χωρίς μεταστάσεις).

Παράγοντες κινδύνου: Το κάπνισμα είναι ο άμεσα υπεύθυνος παράγοντας (50% στους άνδρες). Ο κίνδυνος αυξάνεται κάθετα με την επαγγελματική έκθεση (κομμωτές, χημικές βιομηχανίες, πετρελαιοειδή, αγρότες). Επίσης, οι χρόνιες φλεγμονές από πέτρες ή λοιμώξεις αυξάνουν τον κίνδυνο.

Ε Υπάρχει θεραπεία για τον καρκίνο της ουροδόχου κύστεως;

Η θεραπεία εξαρτάται από το αν ο όγκος είναι επιφανειακός (μη μυοδιηθητικός) ή διηθητικός (έχει εισχωρήσει στο μυικό τοίχωμα).

Επιφανειακοί όγκοι: Διουρηθρική αφαίρεση (χωρίς τομή) με κυστεοσκόπιο. Συνοδεύεται από ενδοκυστικές εγχύσεις φαρμάκων.
Διηθητικοί όγκοι: Αντιμετωπίζονται με ολική ριζική κυστεκτομή (αφαίρεση όλης της κύστης και φτιάχνουμε νέα κύστη από κομμάτι εντέρου).
Μεταστατικοί όγκοι: Εφαρμόζουμε χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπεία και ακτινοθεραπεία.

Επιφανειακός όγκος κύστεως - αιματουρία - Δρ. Μερτζιώτης Ουρολόγος Αθήνα — Επιφανειακός όγκος κύστεως

Διηθητικός όγκος κύστεως - καρκίνος κύστεως - Δρ. Μερτζιώτης Ουρολόγος Αθήνα — Διηθητικός όγκος κύστεως

Συμπέρασμα: Σπουδαία σημασία έχει η έγκαιρη και πρόωρη διάγνωση προτού ο όγκος ξεφύγει από την κύστη, γι' αυτό η αιματουρία πρέπει να διερευνάται πάντα!

Αιματουρία