Στένωση ουρήθρας-ουρολόγος Νίκος Μερτζιώτης

Κατανοώντας την ουρήθρα

Η ουρήθρα είναι ο σωλήνας δια μέσου του οποίου εξέρχονται τα ούρα απο την κύστη. Περνά δια μέσω του πέους στον άνδρα. Η ουρήθρα είναι πολύ μικρότερη σε μήκος στη γυναίκα και το έξω στόμιο της βρίσκεται πάνω ακριβώς από τον κόλπο. (Στους άνδρες το σπέρμα επίσης εξέρχεται απο την ουρήθρα).

Τι είναι όμως το στένωμα της ουρήθρας;

Η στένωση συμβαίνει όταν τμήμα της ουρήθρας γίνεται πιο στενό. Η στένωση μπορεί να αφορά οποιοδήποτε τμήμα της ουρήθρας. Συνήθως υπάρχει ουλώδης ιστός (ουλή) γύρω απο το στενωμένο τμήμα. Το μήκος μίας στένωσης μπορεί να κυμαίνεται απο 1εκ-4εκ ή περισσότερο. Τα στενώματα ουρήθρας είναι σπάνια στην γυναίκα.

Τι προκαλεί τα στενώματα ουρήθρας;

Τραυματισμός ή βλάβη
Κατά την επούλωση αναπτύσσεται ουλώδης ιστός που προκαλεί την στένωση. Υπάρχουν διάφοροι τύποι τραυματισμών της ουρήθρας. Οι πιο συχνοί είναι τα κατάγματα της λεκάνης που μπορεί να προκύψουν μετά απο τροχαία ατυχήματα. Ακόμα μία πτώση «ιππαστί», ή ακόμα μία ιατρική πράξη όπως ένας καθετηριασμός της ουρήθρας ή μία χειρουργική επέμβαση π.χ. προστατεκτομή ή ακτινοθεραπεία για κακοήθειες του ουροποιογεννητικού συστήματος.
Λοίμωξη της ουρήθρας (ουρηθρίτιδα)
Για παράδειγμα, σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα όπως η γονόρροια (βλεννόρροια) ή χλαμύδια. Επίσης, λοίμωξη που είναι αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας παραμονής ουροκαθετήρα.

Η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στους ιστούς μέσα και γύρω απο την ουρήθρα. Αυτές οι λοιμώξεις συνήθως καταπολεμώνται με αντιβιοτικά αλλά σαν κατάλοιπο μπορεί να αφήσουν ουλώδη ιστό στην ουρήθρα προκαλώντας στένωση. Σημείωση: οι περισσότερες λοιμώξεις δεν προκαλούν στένωμα ουρήθρας. Απλά το στένωμα ουρήθρας είναι μία πιθανή επιπλοκή.
Άλλες αιτίες
Συγγενής (εκ γενετής) – μερικά μωρά γεννιούνται με στενώματα ουρήθρας. Ακόμη, καρκίνος που μεταδίδεται από τον προστάτη ή την κύστη είναι μία σπάνια αιτία.

Τα συμπτώματα

• Μειωμένη ροή ούρων (συνήθως το πρώτο σύμπτωμα). Δυσκολία στην ούρηση και συνήθως πιέζουμε για να βγάλουμε τα ούρα απο την κύστη.
• Ούρηση σαν «σπρέι» ή διχαλωτή ροή.
• Στάγδην ακράτεια μετά την ούρηση (στάξιμο σταγόνων μετά το τελείωμα).
• Συχνοουρία (πιο σπάνια).
• Τσούξιμο στην ουρήθρα ή ελαφρύς πόνος κατά την ούρηση.

Πιθανές επιπλοκές

Χρειάζεται περισσότερη πίεση και δύναμη απο την κύστη για να βγουν τα ούρα μέσα απο το στένωμα (λειτουργεί σαν τον «λαιμό ενός μπουκαλιού»).

Πολλές φορές δεν βγαίνουν όλα τα ούρα και μένει υπόλειμμα ούρων στην κύστη. Αυτό μπορεί να αποικισθεί απο μικρόβια και να προκληθεί ουρολοίμωξη. Έτσι είναι πιο πιθανές λοιμώξεις της κύστης, του προστάτη και των νεφρών.

Καρκίνος της ουρήθρας είναι μια σπάνια περίπτωση που μπορεί να προκληθεί από ένα μακροχρόνιο στένωμα αυτής.

Τι εξετάσεις χρειάζονται;

Ουρο-ροομετρία

Εξέταση που μετρά τη ροή ούρων (πόση ποσότητα ούρων περνά στο δευτερόλεπτο). Όταν υπάρχει στένωση αυτή η ποσότητα είναι μειωμένη.

Ουρηθρο-κυστεογραφία

Ειδική ακτινογραφία που θα μας δείξει την ακριβή θέση αλλά και το μήκος της στένωσης.

Ουρηθροσκόπηση

Με απευθείας ενδοσκόπηση με βιντεοκάμερα (κυστεοσκόπιο) θα εκτιμήσουμε το στένωμα οπτικά.

Ποιά είναι η θεραπεία των στενωμάτων;

Η θεραπεία των στενωμάτων περιλαμβάνει την αντιμετώπιση (οπτική ουρηθροτομή, διαστολές του στενώματος) και την ίαση που επιτυγχάνεται δια μέσω της ουρηθροπλαστικής (ανοικτή χειρουργική αντιμετώπιση).

Ενδοσκοπική ουρηθροτομή

Εκτελείται με το κυστεοσκόπιο, όπου εισάγεται ένα ειδικό μαχαιρίδιο και ενδοσκοπικά κόβουμε, ανοίγουμε την ουλή, αυξάνοντας τη διάμετρο της στενωμένης ουρήθρας. Συνήθως την εφαρμόζουμε στις περιπτώσεις που το μήκος του στενώματος δεν ξεπερνά τα 2 εκ. Έχει το μειονέκτημα της υποτροπής δηλ. το στένωμα επιστρέφει περίπου στους 7 από τους 10 ασθενείς μακροπρόθεσμα και πολλές φορές επιδεινώνοντάς το.

Διαστολές ουρήθρας

Εισάγονται στην ουρήθρα ειδικοί καθετήρες για να ανοίξουν το στένωμα. Η διαδικασία αυτή πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα που πολλές φορές είναι ανά εβδομάδα.

Mόνιμες ουρηθρικές ενδοπροθέσεις (stents)

Tο stent είναι ένα σωληνωτό μεταλλικό πλέγμα που χρησιμεύει σαν ικρίωμα (καλούπι), ώστε να κρατά ανοικτό τον αυλό της ουρήθρας μετά απο διαστολή ή ενδοσκοπική ουρηθροτομή.

Προσοχή: Πολλές φορές η τοποθέτηση του πλέγματος μπορεί να επιδεινώσει τη στένωση αφού μπορεί να αναπτυχθεί καθ' όλο του το μήκος ουλώδης ιστός. Άλλες φορές μπορεί να αναπτυχθεί υπερτροφικός ιστός μέσα απο το πλέγμα κλείνοντας ξανά το εσωτερικό, ή να μεταναστεύσει στο εσωτερικό της κύστης. Γενικά προτιμάται ως λύση σε ηλικιωμένους ασθενείς με σοβαρά καρδιαγγειακά προβλήματα που δεν μπορούν να λάβουν άλλη μορφή αναισθησίας εκτός της τοπικής.

Χειρουργική θεραπεία (Ουρηθροπλαστική)

Η μόνη μέθοδος που μπορεί να αποφέρει οριστική θεραπεία είναι η αναστομωτική ουρηθροπλαστική που πολλές φορές τα ποσοστά επιτυχίας μπορούν να φθάσουν και το 100%. Όταν η στένωση δεν ξεπερνά τα 2 εκ. σε μήκος τότε αφαιρείται το στενωμένο τμήμα της ουρήθρας μαζί με τον ουλώδη ιστό και αναστομώνονται (συμπλησιάζονται και ράβονται) τα δύο άκρα.

Όταν το στένωμα είναι μεγαλύτερου μήκους τότε μπορεί να χρειασθεί ανακατασκευή της ουρήθρας δηλ. να χρησιμοποιηθεί κάποιος άλλος ιστός (πολλές φορές δέρμα απο το πέος, ή ιστός μέσα απο το στόμα, ή δέρμα πίσω απο το αυτί σαν μόσχευμα). Η ίδια τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε συγγενείς ανωμαλίες όπως ο υποσπαδίας.

Στένωση - Στένωμα Ουρήθρας