Πέτρα στα νεφρά

Νεφρά - Ανατομία

Το ουροποιητικό σύστημα, αποτελείται από τα νεφρά, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη, και την ουρήθρα.

Οι νεφροί είναι δύο όργανα σε σχήμα φασολιού που βρίσκονται κάτω από τα πλευρά προς τη μέση της πλάτης, ένα σε κάθε πλευρά της σπονδυλικής στήλης. Τα νεφρά αποβάλλουν το επιπλέον νερό και τα απόβλητα από το αίμα, παράγοντας ούρα. Μπορούν επίσης να διατηρούν μια σταθερή ισορροπία των αλάτων και άλλων ουσιών στο αίμα. Παράγουν ορμόνες που βοηθούν στην οικοδόμηση γερών οστών και στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Οι σωλήνες που ονομάζονται ουρητήρες, μεταφέρουν τα ούρα από τους νεφρούς στην ουροδόχο κύστη, ένα θάλαμο σχήματος οβάλ στο κάτω μέρος της κοιλιάς. Όπως ένα μπαλόνι, τα ελαστικά τοιχώματα της κύστης τεντώνονται και εκτείνονται για να αποθηκεύσουν τα ούρα. Αυτά τα τοιχώματα συσπώνται όταν η κύστη αδειάζει τα ούρα από την ουρήθρα προς τα έξω, από το σώμα.

Τι είναι η πέτρα στα νεφρά;

Μια πέτρα στα νεφρά είναι μια σκληρή μάζα που αναπτύχθηκε από κρυστάλλους που διαχωρίζονται από τα ούρα εντός του ουροποιητικού συστήματος. Κανονικά, τα ούρα περιέχουν χημικές ουσίες που εμποδίζουν ή αναστέλλουν την δημιουργία κρυστάλλων. Εάν οι κρύσταλλοι παραμένουν αρκετά μικροί, θα ταξιδεύσουν μέσω του ουροποιητικού συστήματος και θα περάσουν έξω από το σώμα με τα ούρα χωρίς να γίνονται αντιληπτοί.

Οι πέτρες στα νεφρά μπορεί να περιέχουν διάφορους συνδυασμούς χημικών ουσιών:

• • Πέτρες ασβεστίου: Το πιο κοινό είδος. Συνήθως με τη μορφή οξαλικού ασβεστίου. Το οξαλικό βρίσκεται στα τρόφιμα και δημιουργείται καθημερινά από το συκώτι σας.
• • Πέτρες από Στρουβίτη (Φλεγμονώδης λίθος): Προκαλούνται από λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος. Μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα και να γίνουν αρκετά μεγάλες.
• • Πέτρες Ουρικού οξέος: Μπορούν να σχηματιστούν σε άτομα που δεν πίνουν αρκετά υγρά, τρώνε τροφές με υψηλή πρωτεΐνη και σε εκείνους που έχουν ουρική αρθρίτιδα.
• • Πέτρες κυστίνης: Είναι σπάνιες. Σχηματίζονται σε άτομα με κληρονομική μεταβολική διαταραχή (κυστινουρία).

Αιτίες & Παράγοντες Κινδύνου

Ποιος παρουσιάζει πέτρα στα νεφρά; Πέτρες εμφανίζονται συχνότερα στους άνδρες. Η επικράτηση αυξάνει δραματικά καθώς οι άνδρες εισέρχονται την δεκαετία των '40 τους και συνεχίζει έως τα 70 έτη. Για τις γυναίκες, η επικράτηση κορυφώνεται στα 50 τους.

Οι γιατροί δεν ξέρουν πάντα τι προκαλεί το σχηματισμό, αλλά οι εξής παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο:

• • Οικογενειακό ή προσωπικό ιστορικό: Αυξημένος κίνδυνος αν υπάρχει ήδη άλλη πέτρα ή ιστορικό στην οικογένεια.
• • Αφυδάτωση: Το να μην πίνετε αρκετό νερό (ειδικά σε θερμά κλίματα ή αν ιδρώνετε πολύ).
• • Ορισμένες δίαιτες: Δίαιτα με υψηλή πρωτεΐνη, νάτριο (αλάτι) και ζάχαρη. Το υπερβολικό αλάτι αυξάνει την ποσότητα ασβεστίου που πρέπει να διηθούν τα νεφρά.
• • Παχυσαρκία: Υψηλός δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) και μεγάλη περίμετρος μέσης.
• • Ασθένειες του πεπτικού: Γαστρικό by-pass, φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (χρόνια φλεγμονή) ή χρόνια διάρροια.
• • Άλλες παθήσεις & Φάρμακα: Υπερπαραθυρεοειδισμός, νεφρική σωληναριακή οξέωση, υψηλές δόσεις βιταμίνης D, διουρητικά, ή λήψη ινδιναβίρης (φάρμακο για τον HIV).

Πώς αντιμετωπίζονται οι πέτρες στα νεφρά;

Συνήθως, η χειρουργική επέμβαση δεν είναι απαραίτητη. Οι περισσότερες πέτρες μπορεί να περάσουν μέσω του ουροποιητικού συστήματος με άφθονο νερό (2-3 λίτρα την ημέρα) και παυσίπονα.

Μέχρι πριν από 20 χρόνια, η ανοικτή χειρουργική επέμβαση ήταν αναγκαία για να αφαιρεθεί μία πέτρα. Σήμερα, η θεραπεία αυτή χρησιμοποιείται μόνο σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις επιπλοκών. Οι σύγχρονες μέθοδοι είναι: